Cinsel yolla bulaşan hastalıklar nelerdir?

Kadınlarda ve erkeklerde cinsel yolla bulaşan hastalıklar nelerdir?

Evli ya da bekar, genç ya da yaşlı pek çok kişi cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda hem çok bilgisiz hem de çok cesurlar. “Bana bir şey olmaz”, “Bir kereden bir şey olmaz”, “Korunmama ne gerek var” gibi düşüncelerle birçok kişi partnerleri ile güvensiz bir şekilde cinsel ilişkiye giriyorlar. Oysaki cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) insanlık tarihi kadar eski olup gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde en önemli halk sağlığı sorunlarından birisi.

Cinsel temas yoluyla pek çok farklı bakteri, virüs ve parazitin bulaştığı bilinir. Bu etkenlerden 8 tanesi en yüksek oranda görülmekle birlikte, günümüzde bunlardan dördü tedavi edilebilmektedir. 

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar nelerdir, hangi hastalıklar cinsel yolla bulaşır?
Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında en sık görülen 8 hastalık şu şekilde;

1- Frengi (sifiliz)

Cinsel yolla bulaşan bir bakteri enfeksiyonudur. Hem erkekte hem kadında genital bölge, anal bölge, dudak ağız lezyonları yoluyla bulaşır. İlk dönemde bulaş alanında tek bir keskin sınırlı yara oluşup bazen bölgesel lenf bezlerinin şişmesi eşlik eder ve ihmal edildiğinde bir süre sonra kendiliğinden iyileşebilir. Ancak bu durumda bir süre sonra hastalık ikinci evreye geçmiş olur ve birçok deri hastalığını taklit eder. Bu da tanıyı ve tedaviyi geciktirir. Hastalığın üçüncü evresi ise ciddi organ hasarı yapan ve ölüme götüren evredir.

2- Bel soğukluğu (gonore)

Bir bakteri hastalığı olan gonore, daha çok genç yaşlarda görülür. Vajinal, anal veya oral yolla bulaşır. Hastalık etkeni semende ve vajinal akıntıda bulunur ama bazı hastalarda bulgu olmayabileceğinden farkına varılmadan yayılır. Hastalık cinsel yolla bulaştığından ortak kullanılan giysiler, tuvalet ortamından bulaşması olası değildir. Tanı konulduğunda antibiyotik ile kolaylıkla tedavi edilebilecekken tedavisiz kaldığında komplikasyonlara yol açabilir.

3- HPV enfeksiyonu

Siğil, HPV grubunda 100 civarı alt grup barındırır. Bunların bir kısmı daha ağırlıklı olarak genital bölgeyi tercih ederek yerleşir. HPV enfeksiyonu toplumda son derece sık görülen deriden deriye direkt temas ile bulaşabilen bir virüs enfeksiyonudur. Tedavisi derideki bulguların yaygınlık, yoğunluk durumuna bağlı olarak çeşitli şekillerde (elektrokoter kriyoterapi topikal ilaç tedavisi gibi) yapılır ancak tekrarlama ihtimali hep mevcuttur.

4- Uçuk (HSV enfeksiyonu) 

Herpes, bulaştığında etkeni dokuda uzun yıllar kalan bir virüs enfeksiyonudur. HSV tip 1 ve HSV tip 2 olarak adlandırılan iki tipi vardır. Deri ve mukozalarda hastalık oluşabilir. Aktif olduğu dönemde deriden deriye direkt temas ile bulaşır ancak klinik belirti olmadığı dönemde dahi bulaştırıcılık riski mevcuttur. Tedavi, etkeni yok etmeye yönelik olmayıp semptom yatıştırmaya ve bulaştırıcılığı azaltmaya yöneliktir.

5- Molluskum kontagiozum

Deride ortası çukur küçük kabartılar oluşturan bir virüs enfeksiyonu olan molluskum kontagiosum, cinsel yolla bulaşır ancak ortak kullanılan alanlarda da bulaşıcılık mümkündür. Çocuk ve erişkinlerde görülebilir.

6- Klamidya 

Etkeni bakteri olan klamidya trahomatis, çok sık karşılaşılan bir enfeksiyondur. Bulgular cinsel ilişkiden 1-3 hafta sonra ortaya çıkar veya asemptomatik seyredebilir. Bulaş yolu cinsel ilişkidir. Bulgu olmadığı zaman tanı konmaz ve komplikasyonlara yol açabilir. Tanı kadın ve erkekten alınan akıntıdan etkenin izole edilmesi ile konur ve antibiyotik ile kolaylıkla tedavi edilir.

7- Hepatit B

Nadiren semen vajinal sıvılar, kan ve idrarla bulaşabilir. Cinsel yolla, ortak kullanılan tıraş takımları, küpe gibi araçlar veya dövme, piercing gibi işlemler sırasında, ve annede varsa doğumda bebeğe bulaşabilir. Tükürükle bulaşmadığı için yiyecek, içecek ve aynı çatal-kaşığı kullanarak geçmez. Korunma aşılanma ile olur.

8 – Trikomonas 

Etkeni bir parazit olan trikomonas vajinalis, sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklardandır. Her iki cinste daha çok orta yaşta görülür. Cinsel ilişkiden 1-4 hafta sonra belirtiler idrarda yanma, gerginlik hissi ve sarı, yeşil bol akıntı ile kendini gösterir. Tanı akıntının tetkiki ile konup antiparaziter ilaçlarla tedavi edilir.

Kadınlarda en sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklar belirtileri

Kadınlarda en sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklar belirtileri
Kadınlarda Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların kadınlarda görülen başlıca belirtileri:

  • vajinal kaşıntı,
  • anormal akıntı,
  • cinsel ilişki esnasında ağrı,
  • genital bölgede veya deride döküntüler veya lezyonlardır.

Pek çok cinsel yolla bulaşan hastalık hiç belirti vermez. Tedavi edilmediği taktirde cinsel yolla bulaşan hastalıklar kısırlığa ve rahim ağzı kanserine yol açabilirler.

Tedavi edilebilen cinsel yolla bulaşan hastalıklar: Sifiliz, bel soğukluğu, klamidya ve trikomoniyazdır. En sık görülen seksüel geçişli 4 hastalık ise; hepatit B, herpes simplex, HIV (AIDS) ve HPV tam olarak tedavi edilemez.  

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ağırlıklı olarak vajinal, anal ve oral seks de dahil olmak üzere cinsel temasla yayılır. Bazı enfeksiyonlar kan veya kan ürünleri gibi cinsel olmayan yollarla da yayılabilir. Frengi, hepatit B, HIV, klamidya, bel soğukluğu, uçuk ve HPV dahil olmak üzere birçok enfeksiyon, hamilelik ve doğum sırasında anneden çocuğa da bulaşabilir.

Erkeklerde en sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklar belirtileri

Erkeklerde en sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklar belirtileri
Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Kadınlarda görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklar erkeklerde de görülür. Bu enfeksiyonlarda erkeklerde görülen belirtiler şöyledir:

  • Klamidya: Semptomlar idrar yaparken ağrı, alt karın bölgesinde ağrı ve penis akıntısıdır.
  • Genital Hepes (uçuk): Semptomlar kaşıntı ve ağrı, küçük sıvı dolu veya kırmızı renkli yumrular ve ülserler. Bu ülserler sonunda kabuklaşır. 
  • HPV: Bulgular karnabahar şekilli siğiller ve penis çevresinde kaşıntı 
  • Bel soğukluğu: Belirtiler arasında idrara çıkma sırasında yanma, sarı veya yeşil akıntı ve testislerde ağrı bulunur.
  • HIV: Belirtiler  ateş, döküntü, boğaz ağrısı ve şişmiş lenf düğümleri şeklindedir. Hastalık ilerledikçe semptomlar kötüleşir. 
  • Trikomoniyaz: Semptomlar erkeklerde nadirdir, ancak peniste kaşıntı, ağrılı idrara çıkma ve peniste akıntı şeklindedir.

Kaynak: Dr. Obengül Ejder yayınları

Yorum Gönder